Lụa tơ tằm là gì? Đặc điểm, ưu điểm và nhược điểm cần biết
Lụa tơ tằm là loại vải dệt từ sợi tơ tự nhiên do con tằm nhả ra khi làm kén. Sợi tơ là sợi protein, rất mảnh, dài và có mặt cắt gần hình tam giác. Nhờ vậy lụa tơ tằm óng ánh nhiều tầng, mềm, nhẹ và thoáng. Đổi lại, lụa cần được chăm sóc nhẹ nhàng hơn các loại vải thông thường. Bài viết này giải thích lụa tơ tằm từ gốc: làm ra như thế nào, vì sao đặc biệt, và khi nào nên chọn.
Lụa tơ tằm được làm ra như thế nào?
Trồng dâu: con tằm chỉ ăn lá dâu, nên nghề lụa luôn bắt đầu từ ruộng dâu.
Nuôi tằm: tằm ăn lá dâu trong vài tuần, lớn dần qua nhiều lần lột xác.
Làm kén: tằm chín nhả một sợi tơ liên tục, quấn quanh mình thành chiếc kén.
Ươm tơ: kén được xử lý bằng nước nóng để gỡ ra sợi tơ. Vài sợi tơ được chập lại thành một sợi đủ bền để dệt.
Dệt và hoàn thiện: sợi tơ được dệt thành tấm lụa, rồi nhuộm và hoàn thiện.
Đọc hành trình đầy đủ tại làng Nha Xá: Từ con tằm đến tấm lụa.
Vì sao lụa tơ tằm óng và mát?
Óng nhiều tầng: mặt cắt gần tam giác của sợi tơ phản chiếu ánh sáng theo nhiều hướng, giống một lăng kính nhỏ. Vì vậy khi nghiêng tấm lụa, ánh vải thay đổi, không bóng đều như vải tổng hợp.
Mát lúc chạm, ấm dần: lụa dẫn nhiệt tốt nên chạm vào thấy mát, và sau đó ấm dần theo thân nhiệt.
Thoáng và hút ẩm: sợi protein tự nhiên hút ẩm khá tốt, nên lụa ít gây bí khi mặc.
Ưu điểm của lụa tơ tằm
Ưu điểm | Ý nghĩa khi dùng |
|---|---|
Nhẹ, mềm, rủ | Khăn và áo dài có độ bay tự nhiên |
Óng tự nhiên | Trông sang mà không cần chi tiết cầu kỳ |
Thoáng, dễ chịu | Dùng được nhiều mùa, từ se lạnh đến mát mẻ |
Bền nếu chăm đúng cách | Một chiếc khăn lụa dùng được nhiều năm |
Mang giá trị văn hóa | Gắn với làng nghề, hợp làm quà |
Nhược điểm cần biết trước khi mua
Nói thẳng để bạn chọn đúng: - Cần giặt tay nhẹ nhàng, không hợp với người muốn giặt máy mọi thứ. Xem cách giặt và bảo quản lụa. - Dễ bạc màu nếu phơi nắng gắt, nên phơi trong bóng râm. - Để lâu dễ có vết ố mồ hôi nếu không giặt trước khi cất. - Giá cao hơn vải tổng hợp, vì làm ra tơ tằm tốn nhiều công. Xem vì sao lụa tơ tằm đắt.
Các loại vải từ tơ tằm
Lụa trơn: mặt mịn, óng. Dùng cho khăn, áo dài.
Đũi: dệt từ sợi tơ thô nên mặt vải sần, mộc mạc.
Gấm: dệt hoa văn trực tiếp vào mặt vải, dày và trang trọng.
Phân biệt chi tiết với satin và phi: Lụa tơ tằm, satin, phi, đũi, gấm khác nhau thế nào?
Độ dày của lụa được đo bằng đơn vị momme. Xem Momme là gì.
Làm sao biết lụa tơ tằm thật?
Ba cách nhanh: sờ thấy mát rồi ấm dần; nhìn thấy độ óng thay đổi theo góc; đốt thử một sợi nhỏ thì cháy chậm, mùi như tóc cháy, tro bóp là vụn. Xem đủ 5 cách tại Cách phân biệt lụa tơ tằm thật và giả.
Câu hỏi thường gặp
Lụa tơ tằm có tốt không? Lụa tơ tằm nhẹ, thoáng, óng tự nhiên và bền nếu được chăm đúng cách. Nó hợp với người thích chất liệu tự nhiên và sẵn lòng giặt tay.
Lụa tơ tằm có nóng không? Không. Lụa thoáng và hút ẩm, nên mặc thấy dễ chịu cả khi trời ấm.
Lụa tơ tằm có bị nhăn không? Có nhăn nhẹ, nhưng nếp nhăn mềm và dễ phẳng lại khi hấp hơi nước hoặc ủi ở nhiệt độ thấp.
Lụa tơ tằm KIM TAM được làm ở đâu? Ở làng nghề Nha Xá, Hà Nam, một làng có truyền thống dệt lụa lâu đời ở miền Bắc.